ღმერთმა მთელი კაცობრიობა შექმნა და დღემდე უძღვება მას. ამგვარად, ღმერთმა იცის ყველაფერი, რაც ადამიანებს შორის ხდება: მან იცის ადამიანთა სამყაროს სიმწარე, ესმის ადამიანთა სამყაროს სიტკბო და ამიტომ ყოველდღიურად აღწერს მთელი კაცობრიობის ცხოვრების მდგომარეობას, უფრო მეტიც, სხლავს მთელი კაცობრიობის სისუსტესა და გახრწნილებას. ღმერთის განზრახვა არ არის არც მთელი კაცობრიობის უძირო უფსკრულში ჩაგდება და არც მთელი კაცობრიობის გადარჩენა. ღმერთის მოქმედებებს ყოველთვის თავისი პრინციპები აქვს, თუმცა არავის ძალუძს ჩასწვდეს მისი ყოველი მოქმედების კანონებს. როდესაც ადამიანები ღვთის დიდებულებასა და რისხვას შეიცნობენ, ღმერთი მაშინვე წყალობისა და კეთილმოსურნე სიყვარულის ტონზე გადადის; ხოლო როცა ადამიანები ღვთის წყალობასა და კეთილმოსურნე სიყვარულს შეიცნობენ, ის კვლავ ცვლის ტონს და თავის სიტყვებს ისე ძნელად „საჭმელს“ ხდის, თითქოს ცოცხალი ქათმის ჭამა გიწევდეს. ღვთის ყველა სიტყვაში დასაწყისი არასოდეს გამეორებულა და მისი არც ერთი სიტყვა არასოდეს წარმოთქმულა გუშინდელი გამონათქვამების პრინციპის მიხედვით; თვით ტონიც კი არასოდეს არის ერთნაირი და შინაარსებს შორისაც არ არის კავშირი — ეს ყველაფერი ადამიანებს კიდევ უფრო აბნევს. ეს არის ღვთის სიბრძნე და მისი ხასიათის გაცხადება. ის თავისი საუბრის ტონსა და მანერას იყენებს ადამიანთა წარმოდგენების გასაფანტად, რათა სატანა დააბნიოს და წაართვას მას ღვთის საქმეების მოწამვლის შესაძლებლობა. ღვთის მოქმედებების საკვირველება ადამიანთა გონებას ისე აბნევს, რომ ისინი ღვთის სიტყვებით თავგზააბნეულნი რჩებიან. ისინი ძლივსღა პოულობენ საკუთარი სახლის შესასვლელ კარს და ისიც კი აღარ იციან, როდის უნდა ჭამონ ან დაისვენონ, რითაც ნამდვილად აღწევენ იმას, რომ „ძილსა და საკვებზე უარს ამბობენ, რათა ღმერთისთვის დაიხარჯონ“. მაგრამ ამ ეტაპზეც კი ღმერთი კვლავ უკმაყოფილოა არსებული მდგომარეობით და მუდამ განრისხებულია ადამიანზე, აიძულებს მას, თავისი ნამდვილი გული გამოავლინოს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, როგორც კი ღმერთი ოდნავ შემწყნარებლობას გამოიჩენს, ადამიანები მაშინვე „დაემორჩილებიან“ და მოდუნდებიან. ასეთია ადამიანის მდაბიო ბუნება; მისი დაყოლიება შეუძლებელია — ის უნდა სცემო ან ძალით ათრიო, რომ ამოძრავდეს. „ყველა მათგანიდან, ვისაც ვაკვირდები, არც ერთს არასოდეს ვუძებნივარ განზრახ და პირდაპირ. ყველანი სხვისი წაქეზებით მოდიან ჩემთან, უმრავლესობას მიჰყვებიან და არ სურთ ფასის გადახდა ან დროის დახარჯვა საკუთარი სიცოცხლის გასამდიდრებლად“. ასეთია დედამიწაზე მყოფი ყველა ადამიანის მდგომარეობა. ამიტომ, მოციქულებისა და წინამძღოლების მუშაობის გარეშე, ადამიანები დიდი ხნის წინ დაიფანტებოდნენ და ამიტომ, მთელი ეპოქების განმავლობაში, მოციქულებისა და წინასწარმეტყველების ნაკლებობა არასოდეს ყოფილა.

ამ გამონათქვამებში ღმერთი განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს მთელი კაცობრიობის ცხოვრების მდგომარეობის შეჯამებაზე. შემდეგი სიტყვებიც სწორედ ამ ტიპს მიეკუთვნება: „ადამიანის ცხოვრებაში ოდნავი სითბოც კი არ არის; ის მოკლებულია ადამიანურობისა და სინათლის ყოველგვარ კვალს. მიუხედავად ამისა, ადამიანი ყოველთვის საკუთარ თავს ანებივრებდა და ღირებულებას მოკლებულ სიცოცხლეს ატარებდა, ამაოდ ფაციფუცობდა და ვერაფერს აღწევდა. თვალის დახამხამებაში სიკვდილის დღე ახლოვდება და ადამიანი მწარე სიკვდილით კვდება“. რატომ არის, რომ ღმერთი დღემდე წარმართავს კაცობრიობის არსებობას და, ამავე დროს, ამხელს ადამიანთა სამყაროში ცხოვრების სიცარიელეს? და რატომ აღწერს ის ყველა ადამიანის მთელ ცხოვრებას, როგორც „ნაჩქარევად მოსვლასა და ნაჩქარევად წასვლას“? შეიძლება ითქვას, რომ ეს ყველაფერი ღვთის გეგმის ნაწილია; ეს ყველაფერი ღვთის მიერ არის წინასწარ დადგენილი და, ამასთანავე, სხვა მხრივ, ასახავს იმასაც, რომ ღმერთს სძულს ყველაფერი, გარდა ღვთაებრიობაში არსებული სიცოცხლისა. მართალია, ღმერთმა მთელი კაცობრიობა შექმნა, მაგრამ მას არასოდეს მიუღია ნამდვილი სიამოვნება მთელი კაცობრიობის ცხოვრებით და ამიტომ ის მხოლოდ უშვებს, რომ კაცობრიობა სატანის გახრწნილების ქვეშ არსებობდეს. მას შემდეგ, რაც კაცობრიობა ამ პროცესს გაივლის, ღმერთი მას ან გაანადგურებს, ან გადაარჩენს, და მაშინ ადამიანი დედამიწაზე ისეთ ცხოვრებას მიაღწევს, რომელიც აღარ იქნება ცარიელი. ეს ყველაფერი ღვთის გეგმის ნაწილია. ამიტომ ადამიანის ცნობიერებაში ყოველთვის არსებობს ერთი სურვილი, რის გამოც არავის სურს, სიხარულით შეხვდეს უდანაშაულო სიკვდილს, თუმცა ამ სურვილის აღსრულებას მხოლოდ უკანასკნელი დღეების ადამიანები აღწევენ. დღესაც ადამიანები კვლავ შეუქცევადი სიცარიელის შუაგულში ცხოვრობენ და კვლავ ელიან იმ უხილავ სურვილს: „როდესაც ხელებით სახეს ვიფარავ და ადამიანებს მიწის ქვეშ ვაწვები, მათ მაშინვე სუნთქვა უჭირთ და ძლივსღა ახერხებენ გადარჩენას. ყველანი შემომღაღადებენ, შეძრწუნებულნი იმით, რომ შეიძლება გავანადგურო ისინი, ვინაიდან ყველას სურს იხილოს დღე, როდესაც დიდებას მოვიპოვებ“. ასეთია დღეს ყველა ადამიანის მდგომარეობა. ყველანი „ვაკუუმში“ ცხოვრობენ, „ჟანგბადის“ გარეშე, რის გამოც სუნთქვა უჭირთ. ღმერთი ადამიანის ცნობიერებაში არსებულ ამ სურვილს იყენებს მთელი კაცობრიობის არსებობის შესანარჩუნებლად; ასე რომ არ იყოს, ყველა „სახლს მიატოვებდა და ბერი გახდებოდა“, რის შედეგადაც კაცობრიობა გადაშენდებოდა და არსებობას შეწყვეტდა. ამგვარად, სწორედ იმ აღთქმის წყალობით, რომელიც ღმერთმა ადამიანს მისცა, გადარჩა ადამიანი დღემდე. ეს არის ჭეშმარიტება, მაგრამ ადამიანს ეს კანონზომიერება არასოდეს აღმოუჩენია და ამიტომ არ იცის, რატომ „ეშინია ასე ძალიან, რომ სიკვდილი მეორედაც დაატყდება თავს“. როგორც ადამიანებს, არავის ჰყოფნის გამბედაობა, სიცოცხლე განაგრძოს, მაგრამ არც არავის ჰქონია სიკვდილის გამბედაობა და ამიტომ ამბობს ღმერთი, რომ ადამიანები „მწარე სიკვდილით კვდებიან“. ასეთია ადამიანთა შორის არსებული რეალური მდგომარეობა. შესაძლოა, ზოგიერთ ადამიანს თავის მომავალთან დაკავშირებით წარუმატებლობა განუცდია და სიკვდილზეც უფიქრია, მაგრამ ეს აზრები არასოდეს განუხორციელებია; შესაძლოა, ზოგს ოჯახური კონფლიქტების გამო უფიქრია სიკვდილზე, მაგრამ საყვარელ ადამიანზე დარდის გამო ვერ ახერხებს თავისი სურვილის განხორციელებას; შესაძლოა, ზოგს ქორწინებაში მიღებული დარტყმების გამო უფიქრია სიკვდილზე, მაგრამ საკუთარი განზრახვის სისრულეში მოყვანა არ სურს. ამიტომ ადამიანები ვერ „პოულობენ სიმშვიდეს“. ასეთია ყველა ადამიანის სხვადასხვა მდგომარეობა. თუ ადამიანთა ვრცელ სამყაროს გადავხედავთ, ადამიანები დაუსრულებელ ნაკადად მოდიან და მიდიან; მართალია, ისინი გრძნობენ, რომ სიკვდილში უფრო მეტი სიხარული უნდა იყოს, ვიდრე სიცოცხლეში, მაგრამ მაინც მხოლოდ სიტყვიერად ამბობენ ამას და ჯერ არავის მიუცია სხვებისთვის მაგალითი იმით, რომ მომკვდარიყო, კვლავ დაბრუნებულიყო და ცოცხლებისთვის ეთქვა, როგორ უნდა დატკბნენ სიკვდილის სიხარულით. ადამიანები საძაგელი არამზადები არიან: მათ არ რცხვენიათ და მუდამ გადადიან თავიანთ სიტყვაზე. თავის გეგმაში ღმერთმა წინასწარ განსაზღვრა ადამიანთა ჯგუფი, რომელიც მისი აღთქმით დატკბებოდა, ამიტომ ღმერთი ამბობს: „მრავალ სულს უცხოვრია ხორცში და მრავალი მათგანი მომკვდარა და კვლავ დაბადებულა დედამიწაზე. თუმცა არც ერთ მათგანს არასოდეს ჰქონია შესაძლებლობა, დღევანდელი სასუფევლის კურთხევებით დამტკბარიყო“. ყველა, ვინც დღეს სასუფევლის კურთხევებით ტკბება, ღმერთმა წინასწარ განსაზღვრა მას შემდეგ, რაც სამყარო შექმნა. ღმერთმა მოაწყო, რომ ამ სულებს უკანასკნელ დღეებში ხორცში ეცხოვრათ, საბოლოოდ კი ღმერთი მოიპოვებს ადამიანთა ამ ჯგუფს და მოაწყობს, რომ ისინი სინიმში დამკვიდრდნენ. რადგან, არსებითად, ამ ადამიანთა სულები ანგელოზები არიან, ღმერთი ამბობს: „ნუთუ ადამიანის სულში მართლაც არასოდეს ყოფილა ჩემი კვალიც?“ სინამდვილეში, როცა ადამიანები ხორცში ცხოვრობენ, მათ სულიერი სამყაროს საქმეების შესახებ არაფერი იციან. ამ უბრალო სიტყვებიდან — „ადამიანი ფრთხილი მზერით მიყურებს“ — შეიძლება ღვთის განწყობის დანახვა. ამ მარტივ სიტყვებში ღვთის რთული შინაგანი განცდებია გამოხატული. სამყაროს შექმნიდან დღემდე ღვთის გულში მუდამ ყოფილა მწუხარება, რომელსაც თან ახლდა რისხვა და განკითხვა, რადგან დედამიწაზე მცხოვრებ ადამიანებს არ შეუძლიათ, გაითვალისწინონ ღვთის განზრახვები, როგორც ღმერთი ამბობს: „ადამიანი მთაში მცხოვრებ ველურს ჰგავს“. თუმცა ღმერთი იმასაც ამბობს: „დადგება დღე, როცა ადამიანი მძლავრი ოკეანის შუაგულიდან ჩემკენ გამოცურავს, რათა დედამიწის მთელი სიმდიდრით დატკბეს და უკან მოიტოვოს ზღვის მიერ შთანთქმის საფრთხე“. ეს არის ღვთის ნების აღსრულება და შეიძლება აღიწეროს, როგორც გარდაუვალი ტენდენცია; ის ასევე ღვთის საქმის აღსრულებას განასახიერებს.

როდესაც სასუფეველი სრულად ჩამოვა დედამიწაზე, ყველა ადამიანი დაიბრუნებს თავის პირვანდელ მსგავსებას. ამიტომ ღმერთი ამბობს: „მე ჩემი ტახტის მწვერვალიდან ვტკბები და ვარსკვლავებს შორის ვცხოვრობ. ანგელოზები ახალ სიმღერებსა და ახალ ცეკვებს მიძღვნიან. მათი საკუთარი სიმყიფე მათ სახეებზე ცრემლებს აღარ იწვევს. ჩემ წინაშე აღარ მესმის ანგელოზთა ტირილის ხმა და აღარავინ მიზიარებს თავის მწუხარებას“. ეს აჩვენებს, რომ დღე, როდესაც ღმერთი სრულ დიდებას მოიპოვებს, არის დღე, როდესაც ადამიანი თავისი სიმშვიდით დატკბება; სატანის დაბრკოლებების გამო ადამიანები აღარ ფაციფუცობენ, სამყარო აღარ აგრძელებს წინსვლას და ადამიანები სიმშვიდეში ცხოვრობენ — რადგან ცაში ვარსკვლავები განახლებულია, ხოლო მზე, მთვარე, ვარსკვლავები და სხვა, ისევე როგორც ზეცასა და დედამიწაზე არსებული ყველა მთა და მდინარე — ყოველივე შეცვლილია. და რადგან ადამიანი შეიცვალა და ღმერთიც შეიცვალა, ყველაფერი შეიცვლება. ეს არის ღვთის მართვის გეგმის საბოლოო მიზანი და სწორედ ეს არის ის, რაც საბოლოოდ აღსრულდება. ყველა ამ სიტყვის წარმოთქმისას ღვთის მიზანი ძირითადად ისაა, რომ ადამიანმა შეიცნოს იგი. ადამიანებს არ ესმით ღვთის ადმინისტრაციული განკარგულებები. ყველაფერი, რასაც ღმერთი აკეთებს, თავად ღმერთის მიერ არის წარმართული და მოწყობილი, და ღმერთს არ სურს, ვინმე ჩაერიოს; ამის ნაცვლად, ის ადამიანებს საშუალებას აძლევს დაინახონ, რომ ყველაფერი მის მიერ არის მოწყობილი და ამის მიღწევა ადამიანს არ შეუძლია. იმის მიუხედავად, ხედავს ადამიანი ამას თუ მისი წარმოდგენა უჭირს, ყველაფერს მხოლოდ ღმერთი აკონტროლებს და მას არ სურს, რომ ეს ადამიანის სულ მცირე აზრმაც კი შებილწოს. ღმერთი უდავოდ არ აპატიებს არავის, ვინც ამაში თუნდაც ოდნავ ჩაერევა; ღმერთი ადამიანის მიმართებით მოშურნე ღმერთია და, როგორც ჩანს, ღვთის სული ამ მხრივ განსაკუთრებით მგრძნობიარეა. ამიტომ, ვისაც ჩარევის სულ მცირე განზრახვაც კი ექნება, მაშინვე ღვთის შთამნთქმელი ალები შემოერტყმება და ცეცხლში ფერფლად აქცევს. ღმერთი ადამიანებს არ აძლევს საშუალებას, თავიანთი ნიჭები საკუთარი სურვილისამებრ გამოავლინონ, რადგან ყველა ნიჭიერი ადამიანი სიცოცხლეს მოკლებულია; ეს ეგრეთ წოდებული ნიჭები მხოლოდ ღმერთს ემსახურება და სატანისგან მომდინარეობს, ამიტომ ღმერთს ისინი განსაკუთრებით სძულს და ამ საკითხში არანაირ დათმობაზე არ მიდის. თუმცა ხშირად სწორედ სიცოცხლეს მოკლებული ადამიანები არიან მიდრეკილნი ღვთის საქმეში მონაწილეობისკენ, და მათი მონაწილეობა შეუმჩნეველი რჩება, რადგან მათი ნიჭით არის შენიღბული. მთელი ეპოქების განმავლობაში ნიჭიერი ადამიანები არასოდეს მდგარან მყარად, რადგან ისინი სიცოცხლეს მოკლებულნი არიან და ამიტომ წინააღმდეგობის გაწევის ძალაც არ გააჩნიათ. ამიტომ ღმერთი ამბობს: „თუ პირდაპირ არ ვილაპარაკებ, ადამიანი ვერასოდეს მოეგება გონს და უნებურად ჩემს გაკიცხვაში ჩავარდება — რადგან ადამიანი არ მიცნობს ჩემს ხორცში“. ყველა ხორციელ ადამიანს ღმერთი მიუძღვება, თუმცა ისინი ამავე დროს სატანის მონობაში ცხოვრობენ, ამიტომ ადამიანებს ერთმანეთთან არასოდეს ჰქონიათ ნორმალური ურთიერთობა — იქნება ეს ვნებით, თაყვანისცემით თუ გარემოებებით განპირობებული. ასეთი არანორმალური ურთიერთობები არის ის, რაც ღმერთს ყველაზე მეტად სძულს, და სწორედ ასეთი ურთიერთობების გამო გამოდის ღვთის ბაგეებიდან შემდეგი სიტყვები: „მე მსურს სიცოცხლით აღსავსე ცოცხალი ქმნილებები და არა სიკვდილში ჩაფლული გვამები. რადგან სასუფევლის სუფრასთან ვარ წამოწოლილი, დედამიწაზე მყოფ ყველა ადამიანს ვუბრძანებ, დაექვემდებაროს ჩემს შემოწმებას“. როდესაც ღმერთი მთელი სამყაროს ზემოთ არის, ის ყოველდღიურად აკვირდება ყველა ხორციელი ადამიანის თითოეულ მოქმედებას და არც ერთი მათგანი არასოდეს გამორჩენია. ასეთია ღვთის ქმედებები. ამიტომ მოვუწოდებ ყველა ადამიანს, გამოიკვლიოს საკუთარი აზრები, წარმოდგენები და მოქმედებები. მე არ გთხოვ, რომ ღვთისთვის სირცხვილის ნიშნად იქცე, არამედ ღვთის დიდების გამოვლინებად იქცე, რათა არცერთ შენს მოქმედებაში, სიტყვასა თუ ცხოვრებაში სატანის დაცინვის სამიზნე არ გახდე. ეს არის ის, რასაც ღმერთი ყველა ადამიანისგან მოითხოვს.